Tag: Mortgage




WHEREAS, modern secured transactions systems enable individuals and entities to use their movable assets as security for credit generating new productive capital and fostering access to and usage of finance;

WHEREAS, it is necessary to provide for the creation of security rights in movable property, ensure their publicity and effectiveness through efficient enforcement mechanisms;

WHEREAS, establishing single comprehensive electronic registration regime for secured transactions in movable property to determine priority rights among competing claimants is necessary;

NOW, THEREFOR, in accordance with Article 55(1) of the Federal Democratic Republic of Ethiopia Constitution, it is hereby proclaimed as follows:


1. Short Title
This Proclamation may be cited as “Movable Property Security Rights Proclamation No.. ……. /2019.

2. Definitions
In this Proclamation, unless the context otherwise requires:
1/ “accessory to immovable” means a corporeal asset that despite the fact that it is physically affixed to an immovable is treated as movable property;

2/ “acquisition security right” ” means a security right in a corporeal asset or intellectual property, which secures the obligation to pay any unpaid portion of the purchase price of the asset or other credit extended to enable the grantor to acquire rights in the asset to the extent the credit is used for that purpose;

3/ “business” means a business specified under the Commercial Code of Ethiopia;

4/ “certificated securities” means a document evidencing ownership of share/bonds registered in the name of the holder or issued to a bearer;

5/ “Collateral Registry” means an electronic system for receiving, storing and making accessible to the public information about security rights and non-consensual rights in movable property;

6/ “Collateral Registry Office” means an office established to manage the Collateral Registry;

7/ “competing claimant” means a creditor of a grantor or other person with rights in the collateral that may be in competition with the rights of a secured creditor in the same collateral;

8/ “consumer goods” means goods primarily used or intended to be used by the grantor for personal, family or household consumption;

9/ “control agreement”
a) with respect to electronic securities means an agreement in writing among the issuer, the grantor and the secured creditor, according to which the issuer agrees to follow instructions from the secured creditor with respect to the securities without further consent from the grantor; or
b) with respect to rights to payment of funds credited to a deposit account means an agreement in writing among the financial institution, the grantor and the secured creditor, according to which the financial institution agrees to follow instructions from the secured creditor with respect to the payment of funds credited to the deposit account without further consent from the grantor;

10/ “corporeal asset” means all types of goods including money, negotiable instruments, negotiable documents and certificated securities;

11/ “debtor” means a person that owes payment or other performance of a secured obligation, whether or not that person is the grantor of the security right securing payment or other performance of that obligation, including a guarantor of a secured obligation;

12/ “debtor of the receivable” means a person that owes payment of a receivable, including a guarantor or other person secondarily liable for payment of the receivable;

13/ “deposit account” means an account maintained by a financial institution authorized to receive deposits from the public;

14/ “equipment” means a corporeal asset other than inventory or consumer goods that is primarily used or intended to be used by the grantor in the operation of its business;

15/ “electronic securities” means shares and bonds registered and transferable electronically but not represented by a certificate;

16/ “farm products” include but not limited to crops grown, growing or to be grown; forest, timber and other wood products; livestock, born or unborn, bees and poultry and the produce and progeny thereof; supplies used or produced in a farming operation; or products of crops or livestock in their unmanufactured states.

17/ “financial lease” means a type of leasing by which a lessor provides a lessee against payment of mutually agreed installments over a specified period with the use of specified capital goods under which the lessor shall retain full ownership right on the capital goods during the period of the lease agreement, and, subject to agreement between the two parties, the lessee may have an option to purchase the capital good outright after the termination of the lease period at an agreed price.

18/ “future asset” means a movable property, which does not exist or which the grantor does not have rights in or the power to encumber at the time the security agreement is concluded;

19/ “grantor” means a person that creates a security right to secure either its own obligation or that of another person; a buyer or other transferee, lessee, or licensee of the collateral that acquires its rights subject to a security right;

20/ “hire-purchase” means a type of leasing by which a lessor provides a lessee with the use of a specified capital goods, against payment of mutually agreed instalments over a specified period under which, with each lease payment, an equal percentage of the ownership is transferred to the lessee and, upon effecting of the last payment, the ownership of the capital goods shall automatically be transferred to the lessee;

21/ “incorporeal asset” means all types of movable property other than corporeal assets that shall include receivables, deposit accounts, intellectual property rights;

22/ “intellectual property” will have a meaning that is given to it in the intellectual property law;

23/ “inventory” means corporeal assets held by the grantor for sale or lease in the ordinary course of the grantor’s business, including raw and semi-processed materials;

24/ “mass or product” means corporeal assets that are so physically associated or united with other corporeal assets that they have lost their separate identity;

25/ “money” means bank notes and coins which are legal tender issued and minted by the National Bank of Ethiopia; and notes and coins which are legal tender in any country outside Ethiopia as to which the National Bank of Ethiopia has declared to be acceptable for payment in Ethiopia;

26/ “moveable property” includes inventories, agricultural products, incorporeal assets, corporeal assets, the right to use land unless prohibited by pertinent laws; properties excluding land, house and building, a security right under a hire-purchase agreement, security trust deed, trust receipt, commercial consignment, mortgage of a business, sale with ownership reserved, sale with right of redemption, security rights in certificated securities, and security rights in warehouse receipts;

27/ “negotiable document” includes a document, such as a bill of lading, way-bill, voucher or a warehouse receipt for goods warehoused that represents a right to delivery of corporeal assets and may be transferred by negotiation;

28/ “negotiable instrument” includes a bill of exchange, promissory note and other instruments except check issued to bearer, specified name or order;

29/ “non-consensual creditor” means a creditor that has obtained a right in the collateral, on the basis of a court order or applicable law;

30/ “notice” includes an initial notice, an amendment notice or a cancellation notice submitted to the Collateral Registry by the secured creditor or other authorized person under this Proclamation;

31/ “operating lease” means a type of leasing for a period of time not exceeding two years, by which a lessor provides a lessee against payment of mutually agreed rent with the use of specified capital goods that the lessor has at hand;

32/ “prior law” means the law in force before the entry into force of this Proclamation;

33/ “prior security right” means a right covered by a security agreement entered into before the entry into force of this Proclamation;

34/ “possession” means the actual possession of a corporeal asset by a person or its representative, or constructive possession by an independent person that acknowledges holding it for that person;

35/ “proceeds” means whatever is received in respect of the collateral, including what is received as a result of sale or other disposition or collection, lease or licence of the collateral, fruits, insurance proceeds, claims arising from defects in, damage to or loss of the collateral, and proceeds of proceeds;

36/ “receivable” means a right to payment of a monetary obligation, excluding a right to payment evidenced by a negotiable instrument, a right to payment of funds credited to a deposit account and a right to payment under security;

37/ “recognized market” means a market in which prices are stated publicly and/or presumed to be commercially reasonable;

38/ “registrant” means the person who submits the prescribed registry notice form to the Collateral Registry;

39/ “Registrar” means a person to be appointed by the government to supervise and administer the operations of the Collateral Registry;

40/ “records” means the information in all registered notices stored by the Collateral Registry, consisting of the records that are publicly accessible and the records that have been archived;

41/ “secured creditor” means a person that has a security right or non-consensual creditor.

42/ “security agreement” means an agreement, regardless of whether the parties have denominated it as a security agreement, between a grantor and a secured creditor that provides for the creation of a security right;

43/ “security right” means a property right in movable property that is created by an agreement to secure payment or other performance of an obligation, regardless of whether the parties have denominated it as a security right, and regardless of the type of property, the status of the grantor or secured creditor, or the nature of the secured obligation;

44/ “serial number” means the serial number located on the chassis or body frame;

45/ “serial-numbered collateral” means a motor vehicle, trailer, agricultural machineries, construction machineries or industrial machineries and others that have a serial number permanently marked on or attached by the manufacturer;

46/ “person” means natural or legal person.

47/ Any expression in the masculine gender includes the feminine.

3. Scope of application
1/ This Proclamation shall apply to all rights in movable property created by agreement that secure payment or other performance of an obligation regardless of the form of the transaction, type of movable property, status of the grantor or secured creditor or the nature of the secured obligation.

2/ This Proclamation shall not apply to:
a) security rights in securities traded on exchanges;
b) a mortgage of a ship with all accessories required for its use subject to the Maritime Code;
c) an interest in an aircraft subject to the registration by the Ethiopian Civil Aviation Authority; and
d) except as otherwise provided in this Proclamation, a lien or other interest given by law; and
e) security rights in proceeds of collateral if the proceeds are a type of asset that is outside the scope of this Proclamation to the extent that other laws applies to security rights in those types of asset and governs the matters addressed in this Proclamation.

3/ This Proclamation shall not prevent creation of an encumbrance in accessories to immovable under immovable property law.


በተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ ያለ የዋስትና መብት /ረቂቅ/ አዋጅ

አዋጅ ቁጥር ……/2011

በተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ ያለ የዋስትና መብት አዋጅ

በተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ ያለ የዋስትና መብት አዋጅ

ዋስትናው የተጠበቀ ዘመናዊ የብድር ሥርዓት ግለሰቦችና ተቋማት ተንቀሳቃሽ ንብረታቸውን በማስያዝ ሥራ ላይ የሚውል አዲስ ካፒታል ማግኘት እንዲችሉና በሂደቱም የፋይናንስ ተደራሽነትንና ተጠቃሚነትን ለማሳደግና ለማስፋፋት የሚያስችል በመሆኑ


ተንቀሳቃሽ ንብረትን በዋስትና አስይዞ ብድር ማግኘት የሚቻልበትን ሥርዓት መዘርጋትና የማስፈጸሚያ መንገዱንም ቀልጣፋና ውጤታማ ማድረግ ተገቢ በመሆኑ፤


ለዋስትና በተያዘ ተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ በተወዳዳሪ ባለመብቶች የሚነሳ የቀዳሚነት መብትን ለመወሰን የሚያስችል አንድ ወጥና ሁሉንአቀፍ የኤሌክትሮኒክ ምዝገባ ሥርዓት መዘርጋት አስፈላጊ ስለሆነ፤


በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 55/1/መሠረት የሚከተለው ታውጇል፡፡

ክፍል አንድ



  1. አጭር ርዕስ

ይህ አዋጅ ‹‹የተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ ያለ የዋስትና መብት አዋጅ ቁጥር…./2011›› ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል፡፡


  1. ትርጓሜ

የቃሉ አገባብ የተለየ ትርጓሜ የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ አዋጅ ውስጥ፤

1/         ‹‹የማይንቀሳቀስ ንብረት ተጓዳኝ›› ማለት ከማይንቀሳቀስ ንብረት ጋር የተያያዘ ቢሆንም እንደተንቀሳቃሽ ንብረት የሚቆጠር ሀብት ነው፤


2/         ‹‹የተገኘ የዋስትና መብት›› ማለት በግዑዝ ሀብት ወይም አዕምሯዊ ንብረት ላይ ያልተከፈለ ቀሪ ዋጋን ለማስፈጸም ወይም መያዣ ሰጪው በንብረቱ ላይ የባለቤትነት መብት እንዲያገኝ ለማድረግ የተፈፀመ ብድርን ለማስከፈል እንዲቻል በዚያው መጠን በንብረቱ ላይ የተገኘ የዋስትና መብት ነው፤


3/         ‹‹የንግድ ተቋም›› ማለት በንግድ ሕግ የተመለከተው የንግድ መደብር ነው፤


4/         ‹‹በሰነድ የተደገፈ ሴኩሪቲ›› ማለት ሰነዱን በያዘው ሰው ስም ወይም ለአምጪው ተብሎ የታዘዘ አክሲዮን ወይም ቦንድ የባለቤትነት ማረጋገጫ ሰነድ ነው፤


5/         ‹‹የመያዣ መዝገብ›› ማለት በተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ በስምምነት ወይም ከህግ ወይም ከፍርድ የመነጨ የዋስትና መብት መረጃን መቀበያ፣ ማስቀመጫ እና ለሕዝብ ተደራሽ ማድረጊያ የኤሌክትሮኒክ ሥርዓት ነው፤


6/         ‹‹የመያዣ ምዝገባ ጽሕፈት ቤት›› ማለት የመያዣ ምዝገባ ሥርዓትን ለማስተዳደር የሚቋቋም ጽህፈት ቤት ነው፤


7/         ‹‹ተወዳዳሪ ባለመብት›› ማለት ገንዘብ ጠያቂ ወይም በዋስትና በተያዘ ንብረት ላይ ዋስትና ያለው ገንዘብ ጠያቂ ጋር ተወዳዳሪ የመብት ጥያቄ ያለው ሌላ ሰው ነው፤


8/         ‹‹የፍጆታ ዕቃዎች›› ማለት መያዣ ሰጪው በዋናነት ለራሱ ወይም ለቤተሰቡ የቤት ውስጥ ፍጆታ የሚጠቀምባቸው ወይም ለመጠቀም ያዘጋጃቸው ዕቃዎች ናቸው፤


9/         ‹‹የቁጥጥር ስምምነት›› ማለት፣

ሀ)         የኤሌክትሮኒክ ሴኩሪቲዎች ዋስትናን በተመለከተ በሰነዱ አውጪ፣ በመያዣ ሰጪው እና ዋስትና ባለው ገንዘብ ጠያቂ መካከል የተደረገና አውጪው የመያዣ ሰጪው ተጨማሪ ፈቃድ ሳያስፈልገው ዋስትና ያለው ገንዘብ ጠያቂ የሚሰጠውን ትዕዛዝ በቀጥታ የሚፈጽምበት የጽሑፍ ስምምነት ነው፡፡ ወይም


ለ)         ከተቀማጭ ሂሳብ ላይ ክፍያ የማግኘት መብትን ለማስፈጸም በፋይናንስ ተቋሙ፣ በመያዣ ሰጪው እና ዋስትና ባለው ገንዘብ ጠያቂ መካከል የተደረገና የፋይናንስ ተቋሙ የመያዣ ሰጪው ተጨማሪ ፈቃድ ሳያስፈልገው በመያዣ ሰጪው ሂሳብ ውስጥ በተቀመጠ ገንዘብ ላይ ዋስትና ያለው ገንዘብ ጠያቂ የሚሰጠውን ትዕዛዝ በቀጥታ የሚፈጽምበት የጽሑፍ ስምምነት ነው፤


10/       ‹‹ግዑዝ ሀብት›› ማለት ገንዘብ፣ የሚተላለፍ የገንዘብ ሰነድ፣ የሚተላለፍ ሰነድ እና በሰነድ የተደገፉ ሴኩሪቲዎችን ጨምሮ ማንኛውም ዓይነት ዕቃ ነው፤


11/       ‹‹ባለዕዳ›› ማለት ዋስትና ለተገባለት ግዴታ ገንዘብ የመክፈል ወይም ግዴታውን የመፈጸም ኃላፊነት ያለበት ሰው ሲሆን ለዚሁ ዋስ የሆነንም ይጨምራል፤


12/       ‹‹የተሰብሳቢ ሂሳብ ባለዕዳ›› ማለት የተሰብሳቢ ሂሳብን የመክፈል ግዴታ ያለበት ሰው ሲሆን፣ ለሂሳቡ ክፍያ ዋስ የሆነን ወይም በሁለተኛ ደረጃ ዋስ የሆነ ሌላ ሰውን ይጨምራል፤


13/       ‹‹ተቀማጭ ሂሳብ›› ማለት ከሕዝብ ተቀማጭ ገንዘብ ለመሰብሰብ ፈቃድ በተሰጠው የፋይናንስ ተቋም ውስጥ ያለ ሂሳብ ነው፤


14/       ‹‹መሣሪያ›› ማለት ከንግድና የፍጆታ ዕቃዎች ውጭ የሆነና መያዣ ሰጪው በዋናነት ለሥራው የሚጠቀምበት ወይም ሊጠቀምበት የያዘው ግዑዝነት ያለው ሀብት ነው፤


15/       ‹‹ኤሌክትሮኒክ ሴኩሪቲዎች›› ማለት ኤሌክትሮኒካዊ በሆነ መንገድ የተመዘገቡ፡ የሚተላለፉ እና በሰነድ ያልተደገፉ አክሲዮኖችና ቦንዶች ናቸው፤


16/       ‹‹የግብርና ምርቶች›› ማለት የበቀሉ ወይም በመብቀል ላይ ያሉ ወይም ወደፊት የሚበቅሉ ሰብሎች፣ ደንና የደን ውጤቶች፣ የቤት እንሰሳት የሚወለዱትን ጨምሮ፣ የንብና የዶሮ ዕርባታ፣ ለግብርና ሥራ ጥቅም ላይ የሚውሉ ግብአቶች ወይም በግብርና ሥራ የተመረቱ፣ ወይም በምርት ሂደት ያልተቀየሩ የሰብል ወይም የእንስሳት ምርቶችንና ሌሎች የግብርና ውጤቶችን ያጠቃልላል፤


17/     ‹‹የፋይናንስ ኪራይ›› ማለት አከራዩ አንድ የተወሰነ የካፒታል ዕቃን በተከራዩ በተወሰነ ጊዜ ውስጥ ተከፍሎ የሚያልቅ በሁለቱ ወገኖች ስምምነት የተወሰነ ክፍያ በየተወሰነ ጊዜ በመፈጸም እንዲጠቀምበት የሚያከራይበት፣ የኪራይ ስምምነቱ ጸንቶ በሚቆይበት ጊዜ አከራዩ በካፒታል ዕቃው ላይ ሙሉ የባለቤትነት መብት ይዞ የሚቆይበትና የኪራይ ዘመኑ ሲያበቃ ሁለቱም ወገኖች ከተስማሙ ተከራዩ የካፒታል ዕቃውን ሊገዛ የሚችልበት የኪራይ ዓይነት ነው፤


18/       ‹‹ታሳቢ ሀብት›› ማለት ገና ያልተፈጠረ ወይም የዋስትና ስምምነቱ በሚፈጸምበት ጊዜ መያዣ ሰጪው ገና የባለቤትነት መብት ያላገኘበት ተ   ንቀሳቃሽ ንብረት ነው፤


19/       ‹‹መያዣ ሰጪ›› ማለት ለራሱ ወይም ለሌላ ሰው ግዴታ ማስፈፀሚያ ዋስትና ያስያዘ፣ በዋስትና ግዴታ የተያዘ ንብረትን ከነግዴታው የገዛ፣ የተላለፈለት፣ የተከራየ ወይም የመጠቀም ፈቃድ ያለው፣ በዱቤ ግዢ መሠረት የተከራየ ሰው ነው፤


20/       ‹‹የዱቤ ግዢ›› ማለት አከራይና ተከራይ ባደረጉት ስምምነት መሠረት አከራይ በተወሰነ ጊዜ የሚደረግ ክፍያ እየተከፈለው አንድ የተወሰነ የካፒታል ዕቃን ተከራዩ እንዲጠቀምበት የሚፈቅድበት፣ እያንዳንዱ ክፍያ በተደረገ ቁጥር ለክፍያው ተመጣጣኝ በሆነ መቶኛ ልክ ለተከራይ የባለቤትነት መብት የሚተላለፍበትና ተከራይ የመጨረሻውን ክፍያ እንደፈጸመም በካፒታል ዕቃው ላይ ሙሉ የባለቤትነት መብት ወዲያውኑ የሚያገኝበት የኪራይ ዓይነት ነው፤


21/       ‹‹ግዑዝነት የሌለው ሀብት›› ማለት ተሰብሳቢ ሂሳብን፣ ተቀማጭ ሂሳብን፣ የአእምሯዊ ንብረት መብትንና ከግዑዝ ንብረት ውጭ ያሉ ተመሳሳይ ተንቀሳቃሽ ንብረቶችን ያካትታል፤


22/       ‹‹አምሯዊ ንብረት›› በአገሪቱ አእምሯዊ ንብረት ህጎች የተሰጠው ትርጉም ይኖረዋል፡፡


23/       ‹‹ንግድ ዕቃ›› ማለት ጥሬ እና በከፊል የተቀነባበሩትን ጨምሮ መያዣ ሰጪው በመደበኛ የንግድ ሥራ ሒደት ለሽያጭ ወይም ለኪራይ የያዘው ግዑዝ ሀብት ነው፤


24/       ‹‹ውህድ ወይም ምርት›› ማለት አንድን ምርት ከሌላ ምርት ጋር በማዋሀድ ወይም በመቀላቀል የሚፈጠር አዲስ ይዘት ያለው ምርት ወይም ውህድ ነው፤


25/       ‹‹ገንዘብ›› ማለት በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የሚታተሙ ሕጋዊ መገበያያ የገንዘብ ኖቶች እና የሚቀረጹ ሳንቲሞች፣ ወይም             በኢትዮጵያ ውስጥ ለሚፈጸም ክፍያ ተቀባይነት ያላቸውና በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የተገለጹ የሌላ ሀገር ሕጋዊ የመገበያያ የገንዘብ ኖቶች እና ሳንቲሞች ናቸው፤


26/       ‹‹ተንቀሳቃሽ ንብረት›› ማለት የንግድ ዕቃዎችን፣ የግብርና ምርቶችን፣ ግዑዝነት የሌላቸው ሀብቶችን፣ ግዑዝ ሀብቶችን፣ ከመሬት፣ ከቤት ወይም ከሕንጻ ውጭ ያሉ ንብረቶችን፣ በሕግ ካልተከለከለ በስተቀር በመሬት ላይ የመጠቀም መብትን፣ በዱቤ ግዢ የሚገኝ መብት፣ በአደራ የተቀመጠ ንብረት ሠነድ፣ የአደራ መያዣ ደረሰኝ፣ የሸቀጦች ጭነት፣ ንግድን ለዋስትና ማስያዝ፣ ባለቤትነትን በማስጠበቅ የሚደረግ ሽያጭ፣ የተሸጠ ንብረትን መልሶ ለመግዛት መብት የሚሰጥ ሽያጭ፣ በምስክር ወረቀት የሚረጋገጡ ሴኩሪቲዎች ላይ የሚመሠረት የዋስትና መብት፣ እና በመጋዘን ደረሰኝ ላይ ያለ የዋስትና መብትን ያካትታል፤


27/       ‹‹የሚተላለፍ ሰነድ›› ማለት በሰነዱ ላይ የተገለጸውን ንብረት የመረከብ መብት የሚሰጥና ሊተላለፍ የሚችል እንደ ማጓጓዣ ሰነድ፣ ቫውቸር ወይም በመጋዘን የተቀመጠ ዕቃ መቀበያ ደረሰኝ ነው፤


28/       ‹‹የሚተላለፍ የገንዘብ ሰነድ›› ማለት የሐዋላ ወረቀት፣ የተስፋ ሰነድ እና ከቼክ በስተቀር ሌላ ለአምጪው ወይም በስሙ ወይም ለታዘዘለት ተብሎ የተዘጋጀ ሰነድን ያካትታል፤


29/       ‹‹በህግ ወይም በፍርድ ገንዘብ ጠያቂ የሆነ›› ማለት በዋስትና መያዣ ላይ በፍርድ ቤት ትዕዛዝ ወይም በሕግ ገንዘብ የመጠየቅ መብት ያገኘ ሰው ነው፤


30/       ‹‹ማስታወቂያ›› ማለት በዚህ አዋጅ መሠረት ዋስትና ባለው ገንዘብ ጠያቂ ወይም ፈቃድ በተሰጠው ሰው በመያዣ መመዝገቢያ ሥርዓት ውስጥ የሚካተት የመጀመሪያ ምዝገባ፣ የማስተካከያ ምዝገባ ወይም የስረዛ ምዝገባ ነው፤


31/       ‹‹የአጭር ጊዜ መጠቀሚያ ኪራይ›› ማለት በአከራዩ እጅ የሚገኝ አንድ የተወሰነ የካፒታል ዕቃን ተከራዩ በሁለቱ ወገኖች ስምምነት የተወሰነ ኪራይ በመክፈል ከሁለት ዓመት ላልበለጠ ጊዜ እንዲጠቀምበት የሚከራይበት የኪራይ ዓይነት ነው፤


32/       ‹‹ቀደምት ሕግ›› ማለት ይህ አዋጅ ሥራ ላይ ከመዋሉ በፊት በሥራ ላይ የነበረ ሕግ ነው፤


33/       ‹‹ቀደምት የዋስትና መብት›› ማለት ይህ አዋጅ ከመፅናቱ በፊት በተፈጸመ የዋስትና ስምምነት የተሸፈነ መብት ነው፤


34/       ‹‹ይዞታ›› ማለት አንድ ሰው ወይም ተወካዩ አንድን ግዑዝ ንብረት በራሱ  ወይም በሌላ ሰው ሃላፊነት ሥር እንዲሆን ማድረግ ነው፤


35/       ‹‹ተያያዥ ገቢ›› ማለት ከዋስትና መያዣው የሚገኝ ማንኛውም ገቢ ሲሆን፣ በሽያጭ፣ በማስተላለፍ፣ በመሰብሰብ፣ በማከራየት ወይም በፈቃድ የተገኘ ወይም የፍሬ ገቢ፣ የመድን ገቢ፣ በዋስትና ከተያዘው ንብረት ብልሽት፣ ጉዳት ወይም መጥፋት ጋር ተያይዞ የሚሰበሰብ ገቢንና በዚሁ ገቢ አማካይነት የተገኘ ተጨማሪ ገቢን ያካትታል፤


36/       ‹‹ተሰብሳቢ ሂሳብ›› ማለት ተንቀሳቃሽ ንብረት ሲሆን ከሚተላለፍ የገንዘብ ሰነድ፣ ከተቀማጭ ሂሳብ እና ከዋስትና የሚገኝ የክፍያ መብትን ሳይጨምር ገንዘብ የመከፈል መብት ነው፤


37/       ‹‹የታወቀ ገበያ›› ማለት ዋጋ በይፋ የሚገለጽበት እና/ወይም በንግድ አሰራር ተገቢ ነው ተብሎ የሚታመንበት የተለመደና የታወቀ ገበያ ማለት ነው፤


38/       ‹‹መዝጋቢ›› ማለት ምዝገባው በሚጠይቀው መሥፈርት መሠረት መረጃዎችን በመያዣ መመዝገቢያ ሥርዓት ውስጥ የሚመዘግብ ወይም የሚያካትት ሰው ነው፤


39/       ‹‹ሬጅስትራር›› ማለት የመያዣ ምዝገባ ሥርዓቱን እንዲያስተዳድር እና  እንዲቆጣጠር  በመንግስት  የሚሾም ሰው ነው፤


40/       ‹‹መረጃ›› ማለት በመያዣ መመዝገቢያ ሥርዓት ውስጥ የተቀመጠ፣ የተጠበቀ፣ የተደራጀና ለሕዝብ ክፍት የሆነ የተመዘገበ መረጃ ነው፤


41/       ‹‹ዋስትና ያለው ገንዘብ ጠያቂ›› ማለት           የዋስትና መብት ያለው ወይም           በህግ ወይም በፍርድ የገንዘብ ጠያቂነት መብት የተሰጠው ሰው ነው፤


42/       ‹‹የዋስትና ስምምነት›› ማለት ተዋዋይ ወገኖች የዋስትና ስምምነት ብለው ባይሰይሙትም በመያዣ ሰጪውና በመያዣ ተቀባዩ መካከል የተፈረመ የዋስትና መብት የሚፈጥር ስምምነት ነው፤


43/       ‹‹የዋስትና መብት›› ማለት ተዋዋይ ወገኖች የዋስትና መብት ብለው ባይሰይሙትም በንብረቱ ዓይነት፣ በመያዣ ሰጪውና ተቀባዩ እና ዋስትና በተገባለት ግዴታ ላይ ሳይወሰን የክፍያ ወይም ሌላ ግዴታን ለማስፈጸም በተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ የሚፈጠር መብት ነው፤


44/       ‹‹መለያ ቁጥር›› ማለት በሻሲ ወይም በሌላ የፋብሪካ ምርት አካል ላይ የሚገኝ መለያ ቁጥር ነው፤


45/       ‹‹መለያ ቁጥር ያለው መያዣ›› ማለት በአምራቹ በቋሚነት የተጻፈ ወይም የተለጠፈ መለያ ቁጥር ያለው ሞተር ተሽከርካሪ፣ ተሳቢ፣ የእርሻ መሣሪያ፣ የኮንስትራክሽን መሣሪያ፣ የኢንዱስትሪ መሣሪያ እና ሌላ መለያ ቁጥር ያለው ዕቃ ነው፤


46/       ‹‹ሰው›› ማለት የተፈጥሮ ሰው ወይም በሕግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ነው፤

Continue reading “በተንቀሳቃሽ ንብረት ላይ ያለ የዋስትና መብት /ረቂቅ/ አዋጅ”